Бала күлкісі тыйылмасын: жасөспірім үнсіздігінің артында не жатыр?

Қазіргі қоғамда жасөспірімдердің психологиялық жағдайы – назар аударуды қажет ететін маңызды мәселе. Сырт көзге бәрі қалыпты көрінгенімен, жасөспірімнің ішкі әлемінде жалғыздық, түсінбеушілік пен үмітсіздік сезімдері жиналып жатуы мүмкін. Сондықтан бұл тақырыпты қорқыныш тудыру үшін емес, дер кезінде көмек көрсету жолдарын түсіндіру үшін көтеру маңызды. Профилактика жай ғана сөз емес, ол баланың өмірін сақтап қалуға мүмкіндік беретін нақты әрекет, деп хабарлайды KazFace.kz.

Көп жағдайда қиын жағдай бір сәтте пайда болмайды. Ол ұзақ уақыт бойы жиналған күйзелістің, ішкі қысымның нәтижесі. Бірақ жасөспірімдер өз сезімдерін әрдайым ашық жеткізе бермейді. Сол себепті ата-аналар мен педагогтар баланың мінез-құлқындағы өзгерістерге мұқият болуы тиіс.

Мысалы, көңіл-күйдің күрт өзгеруі, тұйықталу, достарымен араласудан бас тарту, бұрын қызықтырған нәрселерге қызығушылықтың жоғалуы – бұл дабыл белгілері. Сонымен қатар, ұйқы режимінің бұзылуы, тәбеттің өзгеруі де назардан тыс қалмауы керек. Ал өлім туралы айтылған сөздер, «қоштасу» ишаралары немесе жеке заттарын тарату – ерекше мән беруді қажет ететін өте маңызды сигналдар.

Мұндай кезде ең бастысы – баланы кінәламау және қысым көрсетпеу. Керісінше, оны тыңдай білу, түсінуге тырысу және қолдау көрсету қажет. Жасөспірім үшін қауіпсіз орта – ол өзін қандай жағдайда да қабылдайтынын сезіну. Ашық әңгіме, сенімге негізделген қарым-қатынас кез келген қиындықты жеңудің алғашқы қадамы.

Баланың эмоционалды жағдайына ерте жастан көңіл бөлу маңызды. Оны өз сезімін түсінуге, қиындықтарды жеңуге, сәтсіздіктерден сабақ алуға үйрету керек. Кішкентай жетістіктерін байқап, қолдап отыру – оның өзіне деген сенімін арттырады.

Мектеп те бұл процесте маңызды рөл атқарады. Педагогтар мен психологтар баланың жағдайындағы өзгерістерді ерте байқап, дұрыс бағыт бере алады. Дегенмен, негізгі тірек – отбасы. Үйдегі жылылық, сенім мен ашықтық жасөспірімге тұрақтылық береді.

Егер бала тұйықталып, байланыс орнату қиын болса, мамандар көмегіне жүгінуден қорықпау керек. Бұл – әлсіздік емес, керісінше, баланың өмірі мен болашағына деген жауапкершіліктің көрінісі.